program

FACYLITACJA PROGRAM

01

BADANIA prowadzone przez Uniwersytet Jagielloński

02

 3 MODUŁY

03

EWALUACJA

Moduł I

 POCZĄTKOWE ETAPY PRACY Z GRUPĄ na spotkaniach, warsztatach, szkoleniach, sesjach zadaniowych. Podstawy pracy facylitatora, zasady, techniki, umiejętności bazowe.

SESJA I

Czym jest Facylitacja
a) Gdzie się sprawdza facylitacja, do czego jej używać? w jakich sytuacji?
b) Trzy stopniowy model facylitacji: David Casey, Poul Roberts, Graeme
Salamon.
c) Trzy tryby działania facylitatora.
d) Jakie są różnice miedzy facylitatorem a coachem, trenerem,
moderatorem, konsultantem; role i umiejętności.
Rozpoczęcie pracy z grupą
a) Budowanie atmosfery zaangażowania i otwartości na początkowym
etapie -najlepsze praktyki oraz ćwiczenia.
b) Rola pytań otwierających dyskusje – „FAT questions”.
c) Konstruowanie pytań otwierających.
d) Nadawanie struktury pracy grupy – waga pierwszych chwil pracy z
grupą.
Kontraktowanie
a) Czym jest kontrakt.
b) Trójstopniowy kontrakt.
c) Waga i rola kontraktu podczas pracy z grup.
d) Zależność konstrukcji kontraktu od wielkości, znajomości grupy, celu.
e) Kontrakt w praktyce – ćwiczenie.
Jak budować zaangażowania u uczestników- aktywne metody pracy
z grupą
a) „Rozgrzewki”: emocjonalne, intelektualne, celu i kierunku,
kreatywności; kluczowa rola rozgrzewek np. koncentrujących na celu
warsztatu, ujawniające sporne kwestie w grupie, ujawniające tematy
tabu.
Facylitowanie elementów programu
a) Ćwiczenia indywidualne uczestników.

SESJA II

Tryby działania facylitatora wg Johna Herona:
a) Charakterystyka działania w trybie: hierarchicznym, kooperatywnym,
autonomicznym.
Kwestionariusz oceny umiejętności Facylitacji wg Davida Tinkera
a) Analiza wyników.
Emocje w grupie
a) Wpływ emocji na efektywność grupy.
b) Rozpoznawanie emocji w grupie i zarządzanie emocjami.
c) Drugie życie grupy – problem?
d) Trudne emocje w grupie i radzenie sobie z nimi.
e) Cztery zasadnicze mechanizmy: projekcja, przeniesienie, proces
paralelny, interpretacja.
f) Wykorzystanie trójkąta dramatycznego S. Karpmana do interpretacji
sytuacji w grupie.
g) Techniki pracy Facylitatora z emocjami – teoria i praktyka.

SESJA III

Proces grupowy
a) Podstawy teoretyczne procesu grupowego.
b) Budowanie świadomości diagnozowania potrzeb grupy na różnych
jego etapach.
Fazy rozwoju grupy wg Bruca Tuckmana oraz wg Johna Herona
a) Rozpoznawanie faz.
b) Rola i zachowanie się facylitatora w każdej z faz.
Etyka pracy facylitatora
a) Kultura organizacji z jaka pracuje facylitator vs zasady etyczne
facylitatora.
b) Etyka w kontraktowaniu.

Moduł II

ŚRODKOWY ETAP PRACY Z GRUPĄ– faza burzy i pracy z oporem
(trudni uczestnicy, konfrontowanie, analiza transakcyjna w służbie rozwiązywaniu konfliktów).

SESJA I

Techniki aktywacji grupy w zależności od potrzeb grupy i procesu
a) Kontinuum.
b) Ustawienia grupy.
c) Skalowanie.
d) „Mądrzy bogowie”.
e) SWOT.
f) Metafory.
g) Żywe rzeźby.
Burza i opór w grupie
a) Przejawy oporu w grupie i techniki oraz sposoby reagowania na
różne objawy oporu.
b) Jak radzić sobie w grupie z: ciszą i wycofaniem, agresją wprost,
cynizmem, płaczem, bierną agresją.
Grupowe rozwiązywanie problemów
a) „Superwizja” grupowa
Facylitowanie elementów programu
a) Ćwiczenia indywidualne uczestników

SESJA II

Podstawy teorii systemów – wpływ teorii systemowej na proces
grupowy
a) Różne modele pracy z grupą: Edgar H. Schein , A. Robert Bales,
Kurt Levin, C. Wilfred Bion oraz Penny Topkins jej metoda
„Clean language” (+ David Grove).
Rozwiązywanie konfliktów w grupie
a) Teorie: model “ 3 światy” J.J. Sherer; analiza transakcyjna.
b) Metoda superwizji trudnych sytuacji – „little words”,
indywidualna facylitacja.
c) Konfrontacja grupy i indywidualnych osób, czym jest a czym nie
jest konfrontacja, metodologia stosowania konfrontacji.
d) Modelująca rola facylitatora w rozwiązywaniu trudnych sytuacji.
e) Konfrontowanie grupy i indywidualnych osób na podstawie Marshala B Rosenerga.
Facylitowanie elementów programu
a) Ćwiczenia indywidualne uczestników.

Moduł III

ETAP KOŃCZENIA PRACY Z GRUPĄ.
SESJA I

Zakończenia – jak domykać sesje grupowe/proces grupowy
a) Ryzyka i zagrożenia tej fazy ze strony facylitatora i grupy.
b) Kluczowe elementy zakończeń: podsumowania, docenienie.
c) Dokończenie tematów, przygotowanie „pomostu” do dalszej
pracy w innych warunkach (nie grupy).
d) Rola facylitatora i jego własny stosunek do zakończenia pracy
jako modelujący reakcje grupy.
e) Rozpoznawanie emocji towarzyszących zakończeniom i właściwe
reagowanie – techniki.
f) Rola czasu w zakończeniach
Facylitowanie elementów programu
a) Ćwiczenia indywidualne uczestników.

SESJA II

Facylitacja dużych grup bądź złożonych procesów
a) Specyficzne planowanie programu pracy z dużą grupą: komunikacja
celu, zarządzanie czasem w dużej grupie, zarządzanie energią dużej
grupy, „matematyka” dużej grupy.
b) Praca z polityką w złożonych procesach dotykających dużych
obszarów w organizacji.
c) Ujawnianie i podsumowywanie jako szczególnie istotne techniki
pracy facylitatora.
d) Techniki pracy z dużą grupą: STRIPES, Diagram współzależności, World cafe, Open Space, Kapelusze De bono, Strategia Disneya, Mind
Maping, Socjodramy, Obawy i nadzieje.
e) Kreatywne i artystyczne opcje – techniki pracy z grupą.
Rola superwizji
a) Zrozumienie wagi superwizji w utrzymaniu zdrowej, etycznej,
zbalansowanej praktyki facylitatora.
Ważne elementy zakończenia
a) Celebracja i docenienie.
Facylitowanie elementów programu
a) Ćwiczenia indywidualne uczestników.